Teky Coffee & Talk: Mở ra góc nhìn thực tế về việc trẻ sử dụng AI cùng TS. Nguyễn Giao Hòa

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang len lỏi vào từng ngóc ngách của đời sống, câu hỏi “trẻ sử dụng AI như thế nào mỗi ngày?” đang trở thành mối quan tâm lớn của nhiều bậc phụ huynh. AI không còn là khái niệm của tương lai, mà đã hiện diện trực tiếp trong việc học tập, giải trí và cách trẻ tiếp cận tri thức ngay tại nhà.

Xuất phát từ thực tế đó, ngày 24/01 vừa qua, Coffee & Talk: Nuôi dạy con trong thời đại AI đã được tổ chức tại Teky Minh Khai, mở ra một không gian trò chuyện gần gũi nhưng sâu sắc giữa phụ huynh và chuyên gia giáo dục về chủ đề trẻ sử dụng AI trong đời sống hằng ngày.

Coffee & Talk – Khi phụ huynh được nói thật, nghe đúng

Không phải một hội thảo nặng lý thuyết, Coffee & Talk được thiết kế như một buổi trò chuyện bên tách cà phê, nơi phụ huynh có thể thoải mái chia sẻ những băn khoăn rất thật:

• Con dùng AI để làm bài tập ra sao?

• AI có đang “làm hộ” con quá nhiều không?

• Cha mẹ nên kiểm soát hay buông lỏng?

Chương trình có sự dẫn dắt của TS. Nguyễn Giao Hòa – chuyên gia giáo dục và công nghệ với hơn 20 năm kinh nghiệm nghiên cứu, giảng dạy và tư vấn đổi mới giáo dục trong và ngoài nước.

Khi trẻ sử dụng AI: Cơ hội lớn song hành cùng thách thức

Mở đầu buổi trò chuyện, TS. Nguyễn Giao Hòa nhấn mạnh một thực tế không thể phủ nhận: AI đang tái định hình cách trẻ học, cách trẻ suy nghĩ và cả cách trẻ hình dung về tương lai nghề nghiệp.

Theo báo cáo của OECD (2023), hơn 60% học sinh trong độ tuổi 10–18 đã từng sử dụng các công cụ AI để hỗ trợ học tập, từ tìm kiếm thông tin, học ngoại ngữ đến giải bài tập. Việc trẻ sử dụng AI đúng cách có thể mang lại nhiều lợi ích:

• Cá nhân hóa tốc độ học

• Gợi ý nội dung phù hợp năng lực

• Hỗ trợ trẻ khi gặp khó khăn

Tuy nhiên, TS. Hòa cũng cảnh báo: khi trẻ sử dụng AI như một “bộ não thay thế”, nguy cơ lệ thuộc, giảm tư duy phản biện và mất dần khả năng tự giải quyết vấn đề là hoàn toàn có thật.

Nghiên cứu của UNESCO (2023) cũng chỉ ra rằng học sinh lạm dụng AI có xu hướng giảm khả năng tập trung và ngại thử – sai trong học tập.

AI không thể thay thế những năng lực cốt lõi của trẻ

Một luận điểm xuyên suốt buổi Coffee & Talk là việc xác định ranh giới của AI trong giáo dục trẻ em.
AI có thể hỗ trợ xử lý thông tin nhanh, nhưng không thể thay thế:

• Tư duy phản biện

• Khả năng sáng tạo nguyên bản

• Kỹ năng giao tiếp và cảm xúc

• Trải nghiệm thất bại để trưởng thành

Vì vậy, vấn đề không nằm ở việc có nên cho trẻ sử dụng AI hay không, mà là trẻ đang sử dụng AI với vai trò gì trong quá trình học tập.

Vai trò của cha mẹ: Từ kiểm soát sang định hướng

Một điểm nhấn quan trọng được TS. Nguyễn Giao Hòa nhấn mạnh là sự chuyển dịch vai trò của cha mẹ. Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, việc kiểm soát tuyệt đối gần như không khả thi.

Thay vào đó, cha mẹ cần trở thành người định hướng và làm gương. TS. Hòa gợi ý một câu hỏi đơn giản nhưng giàu giá trị giáo dục:

“AI đang giúp con mạnh lên điều gì, và đang làm yếu đi điều gì?”

Khi cha mẹ cùng con sử dụng AI, cùng đặt câu hỏi, cùng kiểm chứng thông tin, trẻ sẽ dần hình thành thói quen sử dụng AI có ý thức, thay vì tiếp nhận thụ động.

Những câu chuyện thật từ phụ huynh: Khi lo lắng được gọi tên

Phần trao đổi trực tiếp là lúc những băn khoăn rất thật được chia sẻ:

• Con dùng ChatGPT làm bài tập nhưng cha mẹ không biết con hỏi gì

• Lo ngại AI trả lời sai, thiếu kiểm chứng

• Trẻ giảm khả năng tập trung và tương tác xã hội

Điểm chung của các câu chuyện này cho thấy: vấn đề không phải AI, mà là thiếu kỹ năng sử dụng AI đúng cách.

Từ các tình huống cụ thể, TS. Nguyễn Giao Hòa đưa ra những định hướng thực tiễn:

• Xem AI như trợ lý học tập, không phải “người giải hộ”

• Hướng dẫn trẻ đặt câu hỏi ngược lại với AI

• Khuyến khích trẻ kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn

Đặc biệt, TS. Hòa nhấn mạnh: cha mẹ không cần trở thành chuyên gia công nghệ, mà cần giữ sự quan tâm, sẵn sàng học cùng con. Chính thái độ đó là tấm gương rõ ràng nhất cho trẻ.

Coffee & Talk – Không gian đồng hành cùng phụ huynh

Khép lại chương trình, nhiều phụ huynh chia sẻ rằng họ cảm thấy nhẹ nhõm và tự tin hơn khi nhận ra mình không đơn độc trong hành trình nuôi dạy con thời đại số.

Coffee & Talk tại Teky Minh Khai không chỉ là nơi cung cấp kiến thức, mà còn là không gian kết nối – lắng nghe – cùng học hỏi. Trong thời đại AI phát triển từng ngày, điều quan trọng không phải là chạy theo công nghệ nhanh đến đâu, mà là giữ được sự tỉnh táo, chủ động và nhân văn khi cùng con bước vào tương lai.

Và hành trình đó, Teky tin rằng, sẽ bền vững nhất khi cha mẹ – thầy cô – trẻ em cùng học, cùng hiểu và cùng lớn lên với công nghệ.