3 hiểu lầm về giáo dục công nghệ cho trẻ trong bối cảnh STEM và AI đã vào trường học

Khi STEM và trí tuệ nhân tạo (AI) đã chính thức xuất hiện trong chương trình học phổ thông, nhiều phụ huynh cho rằng giáo dục công nghệ cho trẻ như vậy là đã “đủ”. Con được học lập trình cơ bản, làm quen robot hay sử dụng các công cụ số trong lớp học – nghe có vẻ như đã sẵn sàng cho tương lai.

Tuy nhiên, trên thực tế, sự xuất hiện của STEM và AI trong trường học lại đang tạo ra nhiều hiểu lầm phổ biến khiến không ít phụ huynh chần chừ hoặc đưa ra những quyết định chưa thực sự phù hợp cho con.

Giáo dục công nghệ cho trẻ không chỉ là câu chuyện có học hay không, mà là học như thế nào, ở giai đoạn nào và với mục tiêu gì? Bài viết hôm nay sẽ giúp phụ huynh nhìn lại những hiểu lầm phổ biến về giáo dục công nghệ cho trẻ trong bối cảnh STEM và AI đã vào trường học, từ đó có góc nhìn rõ ràng hơn và định hướng phù hợp cho con trong từng giai đoạn phát triển.

Hiểu lầm 1: STEM và AI ở trường học đã đủ để giáo dục công nghệ cho trẻ

Không thể phủ nhận rằng việc STEM và AI được đưa vào chương trình học phổ thông là một bước tiến tích cực. Điều này cho thấy giáo dục đang từng bước thích nghi với sự phát triển của xã hội số. Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng STEM trong trường hiện nay chủ yếu mang tính nhập môn.

Thời lượng học còn hạn chế, nội dung mang tính đại trà và khó cá nhân hóa theo năng lực từng học sinh. Trẻ được tiếp cận nhiều khái niệm, nhưng ít có cơ hội đào sâu hoặc phát triển theo thế mạnh riêng. Trong nhiều trường hợp, việc học dừng lại ở mức “biết có tồn tại”, thay vì “hiểu và vận dụng”.

Giáo dục công nghệ cho trẻ, nếu được tiếp cận đúng cách, không chỉ dừng ở việc làm quen công cụ. Trẻ cần một môi trường học tập nơi các em được:

• Rèn luyện tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề

• Hiểu bản chất công nghệ thay vì chỉ làm theo hướng dẫn

• Thực hành thông qua dự án và sản phẩm cụ thể

STEM trong trường đóng vai trò khơi mở nhận thức ban đầu. Nhưng để trẻ thực sự làm chủ công nghệ, cần có một lộ trình học sâu hơn, liên tục hơn và gắn chặt với trải nghiệm thực tế.

Xem thêm: Trẻ em học STEM từ nhỏ: Xu hướng Giáo dục của thời đại

Hiểu lầm 2: Giáo dục công nghệ cho trẻ sớm sẽ khiến con phụ thuộc vào AI và lười tư duy

Một trong những lo lắng lớn nhất của phụ huynh hiện nay là việc cho trẻ tiếp cận AI sớm có thể khiến con lười suy nghĩ, phụ thuộc vào công nghệ và suy giảm năng lực học tập truyền thống.

Lo ngại này hoàn toàn có cơ sở nếu AI được sử dụng như một công cụ “làm thay”. Khi trẻ chỉ cần nhập câu hỏi và nhận ngay đáp án, tư duy chắc chắn sẽ bị thui chột. Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở AI, mà nằm ở cách giáo dục công nghệ cho trẻ.

Trong một mô hình giáo dục đúng cách, AI không thay thế tư duy của trẻ. Trẻ phải tự đặt câu hỏi, phân tích vấn đề, xác định mục tiêu và xây dựng giải pháp. AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, giúp kiểm chứng, mở rộng hoặc hoàn thiện ý tưởng. Quá trình này buộc trẻ phải suy nghĩ sâu hơn, có hệ thống hơn và có trách nhiệm với kết quả của mình.

Thực tế cho thấy, khi AI được đưa vào giáo dục công nghệ theo phương pháp dự án, nhiều trẻ trở nên tập trung hơn, chủ động hơn và hiểu rõ hơn cách công nghệ vận hành. AI khi đó không làm trẻ lười học, mà trở thành công cụ nâng cao năng lực tư duy.

Hiểu lầm 3: Giáo dục công nghệ cho trẻ nên đợi đến khi con lớn hơn

Không ít phụ huynh cho rằng công nghệ là lĩnh vực “khó”, nên đợi con lớn hơn, vững kiến thức rồi mới bắt đầu. Tuy nhiên, các nghiên cứu về khoa học thần kinh cho thấy giai đoạn từ 6 đến 12 tuổi là thời điểm não bộ phát triển mạnh về tư duy logic và khả năng tiếp thu khái niệm mới.

Ở độ tuổi này, trẻ tiếp cận công nghệ một cách tự nhiên, không sợ sai và không chịu áp lực thành tích. Giáo dục công nghệ cho trẻ từ sớm giúp hình thành phản xạ tư duy, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề ngay từ đầu. Đây là những nền tảng rất khó xây dựng nếu trẻ chỉ bắt đầu khi đã lớn.

Quan trọng hơn, mục tiêu của việc tiếp cận với công nghệ từ sớm không phải biến trẻ thành lập trình viên hay chuyên gia công nghệ, mà giúp trẻ không bị động trước công nghệ. Trẻ học cách hiểu, đặt câu hỏi và sáng tạo, từ đó có đủ nền tảng để đưa ra lựa chọn phù hợp cho tương lai.

Đầu tư cho con học công nghệ ở đâu và như thế nào?

Sau khi làm rõ những băn khoăn phổ biến của phụ huynh xoay quanh việc cho con học công nghệ, câu hỏi mang tính quyết định thường được đặt ra là: liệu có mô hình giáo dục nào đủ bài bản để biến những lập luận đó thành giá trị thực tế cho trẻ hay không. Đây cũng chính là điểm khiến nhiều gia đình cân nhắc rất kỹ trước khi quyết định đầu tư sớm.

Lộ trình dài hạn thay vì học rời rạc

Teky tiếp cận giáo dục công nghệ cho trẻ không thông qua các khóa học rời rạc, mà bằng một lộ trình phát triển dài hạn. Mỗi giai đoạn học được thiết kế để nối tiếp và nâng cao lẫn nhau, từ tư duy nền tảng đến khả năng ứng dụng và sáng tạo.

Nhờ đó, trẻ không học công nghệ theo kiểu “đứt đoạn”, mà từng bước hình thành năng lực một cách liên tục và có chiều sâu. Cách tiếp cận này giúp phụ huynh nhìn thấy rõ con đang tiến bộ như thế nào, thay vì chỉ học thêm mà không có định hướng dài hạn.

AI là công cụ hỗ trợ, không làm thay tư duy

Trong suốt quá trình học, công nghệ – đặc biệt là AI – không được sử dụng để thay thế tư duy của trẻ. Trái lại, trẻ phải chủ động phân tích vấn đề, xây dựng giải pháp và chịu trách nhiệm với kết quả của mình.

AI đóng vai trò hỗ trợ, giúp trẻ kiểm chứng và hoàn thiện ý tưởng. Điều này giúp phụ huynh yên tâm rằng con không trở nên phụ thuộc vào công nghệ, mà đang được rèn luyện năng lực tư duy và học tập ở mức cao hơn.

Học phù hợp độ tuổi để giảm áp lực, tăng hứng thú

Một yếu tố khác thường khiến phụ huynh do dự khi đầu tư sớm là nỗi lo về áp lực học tập. Tại Teky, nội dung học được thiết kế phù hợp với từng độ tuổi, từ trải nghiệm trực quan ở bậc tiểu học đến tư duy hệ thống ở các cấp cao hơn.

Nhờ vậy, trẻ tiếp cận giáo dục công nghệ một cách tự nhiên, không bị quá tải, đồng thời vẫn xây dựng được nền tảng vững chắc cho những giai đoạn phát triển tiếp theo.

Teky đồng hành cùng phụ huynh trong hành trình đầu tư cho con

Khi quyết định đầu tư sớm cho con học công nghệ, phụ huynh không chỉ quan tâm đến việc học ở đâu, mà còn cần một đơn vị có thể đồng hành lâu dài. Thực tế cho thấy, việc học rời rạc, thiếu định hướng thường khó mang lại hiệu quả bền vững.

Teky được xây dựng như một hệ sinh thái giáo dục công nghệ cho trẻ từ 5 đến 18 tuổi, nơi lộ trình học được cá nhân hóa theo độ tuổi, năng lực và định hướng phát triển của từng học sinh. Công nghệ không được xem là một môn học ngắn hạn, mà là một hành trình liên tục, gắn liền với sự trưởng thành về tư duy của trẻ.

Thông qua phương pháp học thông qua dự án, học sinh được tạo ra các sản phẩm cụ thể như game, ứng dụng, robot hay dự án AI. Quá trình này buộc trẻ phải suy nghĩ, thử nghiệm và cải tiến liên tục, từ đó hình thành tư duy công nghệ bền vững thay vì chỉ tiếp thu kiến thức một chiều.

Với phụ huynh, Teky đóng vai trò như một đối tác đồng hành trong giáo dục, giúp theo dõi tiến trình học tập của con và tư vấn lộ trình phù hợp theo từng giai đoạn. Nhờ đó, quyết định đầu tư sớm cho con học công nghệ trở nên rõ ràng, minh bạch và có cơ sở dài hạn hơn.

Giáo dục công nghệ cho trẻ không phải là chạy theo xu hướng

Trong bối cảnh STEM và AI đã trở thành một phần của trường học, câu hỏi quan trọng với phụ huynh không còn là con có cần học công nghệ hay không, mà là con đang được giáo dục công nghệ theo cách nào.

Giáo dục công nghệ cho trẻ không phải là một khoản đầu tư ngắn hạn hay một lựa chọn mang tính trào lưu. Đó là quá trình chuẩn bị cho con một nền tảng tư duy giúp các em thích nghi với thay đổi, chủ động sáng tạo và từng bước làm chủ công nghệ trong tương lai.

Khi trẻ được tiếp cận công nghệ đúng cách, việc học không làm mất đi tuổi thơ hay khả năng học tập truyền thống. Ngược lại, trẻ đang xây dựng một lợi thế dài hạn để tự tin bước vào xã hội số.

Phụ huynh có thể bắt đầu bằng việc cho con trải nghiệm lộ trình giáo dục công nghệ được thiết kế bài bản, phù hợp với từng độ tuổi và năng lực tại Teky.