Coffee & Talk: Nuôi dạy con trong thời đại AI

AI có thể trả lời rất nhanh, nhưng không thể thay thế vai trò của cha mẹ. Buổi trò chuyện “Nuôi dạy con trong thời đại AI” tạo ra một không gian để cha mẹ cùng nhìn thẳng vào thực tế khi trẻ đang sử dụng AI – bằng sự tỉnh táo, hiểu biết và trách nhiệm, thay vì lo lắng hay phản ứng cảm tính.

Bởi khi AI ngày càng thông minh, chỉ con người mới có thể nuôi dưỡng nhân cách, cảm xúc và giá trị sống cho một đứa trẻ.

👉 Đăng ký tham gia MIỄN PHÍ buổi trao đổi “Nuôi dạy con trong thời đại AI” tại đây

Khi trẻ sử dụng trí tuệ nhân tạo, liệu ai đang dẫn dắt con?

Trẻ sử dụng AI không phải là câu chuyện mới. Trước AI, từng là Internet, mạng xã hội, điện thoại thông minh. Mỗi làn sóng công nghệ đều đặt cha mẹ trước cùng một nỗi lo:

Làm sao để con không bị bỏ lại phía sau, nhưng cũng không trở thành nạn nhân của chính công nghệ đó?

Điều khiến AI khác biệt là khả năng tương tác và tạo cảm giác được thấu hiểu. AI không chỉ cung cấp thông tin, mà dần trở thành một “đối tượng giao tiếp” trong thế giới của trẻ.

Và từ đây, câu hỏi không còn là có cho con dùng AI hay không, mà là ai đang dẫn dắt con trong quá trình sử dụng – cha mẹ hay thuật toán?

Trẻ sử dụng AI – Không chỉ là xu hướng

AI đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống học tập và sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Công nghệ này xuất hiện trong phòng học, trên bàn học và trong điện thoại cá nhân. Đôi khi, AI còn hiện diện cả trong những khoảnh khắc rất riêng tư của trẻ.

Từ việc hỏi bài tập, tìm ý tưởng làm văn, luyện phát âm ngoại ngữ cho đến trò chuyện khi buồn chán hay căng thẳng, AI đang dần trở thành một “người bạn” quen thuộc. Sự hiện diện này diễn ra rất nhanh. Nhiều phụ huynh chỉ kịp nhận ra khi con đã sử dụng AI một cách thành thạo và tự nhiên.

Điều khiến phụ huynh lo lắng không nằm ở bản thân công nghệ. Vấn đề nằm ở câu hỏi lớn hơn:

Khi AI ngày càng thông minh, liệu người lớn đã đủ hiểu để định hướng cho con sử dụng AI đúng cách hay chưa?

Sự khác biệt giữa phản hồi của AI và sự thấu hiểu của con người

AI có thật sự “hiểu” trẻ?

Ở tầng sâu bản chất, AI không có ý thức và cũng không có trải nghiệm sống. AI không sở hữu hệ giá trị đạo đức như con người. Những gì AI thể hiện thực chất là kết quả của việc xử lý một khối lượng dữ liệu rất lớn. Từ đó, AI dự đoán và lựa chọn cách diễn đạt phù hợp với từng ngữ cảnh giao tiếp.

Khi AI “an ủi” trẻ, đó không phải là sự đồng cảm xuất phát từ cảm xúc thật. Đó chỉ là sự tái hiện ngôn ngữ cảm xúc dựa trên xác suất. Khi AI “hiểu” câu hỏi của trẻ, điều này cũng không mang ý nghĩa thấu hiểu như con người. AI chỉ đang nhận diện các mẫu thông tin quen thuộc và đưa ra phản hồi nghe có vẻ hợp lý.

Khi trẻ nhầm lẫn giữa phản hồi và sự quan tâm

Sự khác biệt giữa mô phỏng và thấu hiểu khá rõ ràng với người lớn. Tuy nhiên, với trẻ em, ranh giới này lại rất mờ nhạt. Trẻ dễ cảm thấy mình đang được lắng nghe và thấu hiểu. Trong thực tế, AI chỉ đang phản hồi theo thuật toán. AI không có cảm xúc, ký ức hay mối liên kết thật sự.

Nguy cơ lớn nhất không nằm ở việc trẻ trò chuyện với AI, mà ở chỗ trẻ dần nhầm lẫn giữa cảm giác được phản hồi và sự quan tâm thật sự từ con người.

Nếu thiếu sự hiện diện kịp thời và chủ động của cha mẹ, khoảng cách cảm xúc giữa người lớn và con trẻ có thể bị nới rộng một cách âm thầm, nhưng kéo dài và khó nhận ra.

Khi trẻ sử dụng AI sai cách – hệ quả không dừng lại ở học tập

Nhiều phụ huynh bắt đầu lo lắng khi thấy trẻ sử dụng AI để làm bài tập hoặc tìm đáp án quá dễ dàng. Tuy nhiên, đó chỉ là biểu hiện bên ngoài. Điều đáng quan tâm hơn là nguy cơ trẻ dần đánh mất giá trị của quá trình học hỏi – nơi tư duy, sự kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm được hình thành.

Khi trẻ quen với việc luôn có sẵn câu trả lời, khả năng suy nghĩ độc lập sẽ dần suy giảm. Trẻ ít thử nghiệm hơn và cũng ít chấp nhận sai lầm hơn. Dù có thể hoàn thành bài nhanh và đạt kết quả tốt trong ngắn hạn, trẻ lại thiếu đi chiều sâu tư duy, sự bền bỉ và năng lực giải quyết vấn đề. Đây đều là những nền tảng quan trọng cho sự trưởng thành lâu dài.

Ở góc nhìn này, AI không phải là nguyên nhân tạo ra khủng hoảng trong giáo dục. Ngược lại, AI chỉ làm lộ rõ hơn những lỗ hổng vốn đã tồn tại. Đó là sự thiên lệch về kết quả hơn quá trình, áp lực thành tích cao, nhưng thiếu không gian an toàn để trẻ được sai, được thử và học từ chính trải nghiệm của mình.

Cấm đoán hay buông lỏng đều không phải là giải pháp

Trước tốc độ phát triển nhanh chóng của AI, nhiều phụ huynh rơi vào hai phản ứng quen thuộc: cấm đoán hoặc buông lỏng. Đây là phản xạ dễ hiểu, vì ai cũng muốn bảo vệ con mình. Tuy nhiên, nếu thiếu hiểu biết và định hướng đúng, cả hai cách đều tiềm ẩn rủi ro.

Khi cấm đoán trở thành rào cản đối thoại

Nhiều phụ huynh tin rằng cấm con sử dụng AI sẽ giúp con tránh rủi ro. Trên thực tế, cấm đoán hiếm khi loại bỏ được công nghệ khỏi đời sống trẻ. Ngược lại, nó thường đẩy AI ra khỏi tầm quan sát của cha mẹ.

Khi bị cấm, trẻ có xu hướng sử dụng AI lén lút. Trẻ cũng ít chia sẻ hơn với người lớn. Điều này khiến cha mẹ khó theo dõi và định hướng cách con sử dụng AI đúng – sai.

Dần dần, niềm tin giữa cha mẹ và con cái bị suy giảm. Vai trò dẫn dắt của người lớn cũng trở nên mờ nhạt hơn.

Nhiều nghiên cứu cho thấy sự hiện diện của cha mẹ rất quan trọng. Khi người lớn đồng hành, trẻ phát triển tư duy phản biện tốt hơn. Trẻ cũng học cách đánh giá thông tin, thay vì tiếp nhận thụ động.

Khi buông lỏng khiến trẻ dễ lệ thuộc

Ở chiều ngược lại, việc buông lỏng hoàn toàn cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trẻ dễ dựa vào AI để giải quyết vấn đề. Tư duy độc lập vì thế dần suy giảm.

Một báo cáo năm 2025 của Common Sense Media cho thấy gần 30% trẻ từ 8 tuổi đã sử dụng AI để học tập. Phần lớn trong số đó tự khám phá công nghệ mà không có người lớn hướng dẫn.

Điều này cho thấy trẻ tiếp cận AI ngày càng sớm. Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng được trang bị kỹ năng sử dụng có ý thức.

Nhiều chuyên gia giáo dục cảnh báo về hệ quả lâu dài. Khi coi AI là “nguồn trả lời cuối cùng”, trẻ ít đặt câu hỏi hơn. Khả năng tư duy phản biện và ra quyết định cũng suy giảm theo thời gian.

Sự cần thiết của định hướng – giải pháp bền vững

Giải pháp bền vững nhất khi trẻ sử dụng AI không phải là kiểm soát chặt chẽ mọi hành vi. Điều quan trọng hơn là định hướng đúng để trẻ hiểu và sử dụng AI một cách có ý thức.

Định hướng đúng giúp trẻ nhận thức rõ ba yếu tố cốt lõi:

• Giới hạn của AI: biết khi nào nên sử dụng và khi nào không nên phụ thuộc vào AI.

• Mục đích sử dụng AI: dùng AI để hỗ trợ tư duy, không phải thay thế tư duy.

• Sự giám sát cần thiết: người lớn theo dõi cách trẻ tương tác và phản hồi với nội dung AI.

Nhiều nghiên cứu về hành vi trẻ em cho thấy, sự tham gia có ý thức của cha mẹ khi trẻ sử dụng công nghệ giúp trẻ phát triển tư duy phản biện tốt hơn. Trẻ học cách đánh giá thông tin, thay vì chỉ tiếp nhận một cách thụ động.

Khi cha mẹ chủ động đối thoại và cùng con phân tích nội dung từ AI, trẻ dần hình thành thói quen đặt câu hỏi. Trẻ cũng học cách đối chiếu và kiểm chứng thông tin. Đây là những kỹ năng sống quan trọng trong thời đại số.

Ngoài ra, các nghiên cứu gần đây cũng nhấn mạnh vai trò của trí thức số của phụ huynh (AI literacy). Phụ huynh hiểu rõ về AI thường tự tin hơn khi đồng hành cùng con. Nhờ đó, họ hỗ trợ trẻ sử dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm và hiệu quả hơn.

Coffee & Talk “Nuôi dạy con trong thời đại AI” 

Đặt vấn đề

“Nuôi dạy con trong thời đại AI” được TEKY thiết kế dành riêng cho phụ huynh có con từ 5–18 tuổi – những người đang trực tiếp đối diện với một câu hỏi rất thật trong đời sống gia đình hiện nay:

Nên để con tiếp cận AI như thế nào để không đánh mất tuổi thơ, nhưng cũng không bị tụt lại phía sau?

Khác với các buổi chia sẻ thiên về kỹ thuật hay chạy theo xu hướng công nghệ, buổi chia sẻ tập trung đi sâu vào bản chất giáo dục và tâm lý của việc trẻ sử dụng AI.

Nội dung không nhằm dạy trẻ cách dùng AI, mà giúp cha mẹ hiểu đủ sâu để có thể định hướng đúng, từ đó giữ vai trò đồng hành chủ động, thay vì bị công nghệ “đẩy ra ngoài” mối quan hệ với con.

Nội dung chia sẻ trọng tâm

Tham gia buổi chia sẻ, ba mẹ sẽ cùng chuyên gia làm rõ những câu hỏi cốt lõi xoay quanh việc trẻ sử dụng AI trong học tập và đời sống:

• AI đang thực sự tác động như thế nào đến tư duy, cảm xúc và cách học của trẻ, chứ không chỉ là công cụ hỗ trợ bài tập?

• Những điều AI có thể làm rất tốt, và những giá trị con người mà công nghệ không bao giờ thay thế được là gì?

• Cha mẹ cần làm gì để định hướng, giúp con sử dụng AI đúng cách, có ý thức và không rơi vào trạng thái lệ thuộc?

Thông qua các phân tích khoa học từ chuyên gia, kết hợp với những tình huống quen thuộc trong gia đình và trường học, workshop giúp phụ huynh nhìn rõ ranh giới mong manh giữa:

• Hỗ trợ và lệ thuộc

• Tiện ích và đánh đổi

• Công nghệ và giá trị con người

Đây là sự kiện dành cho những phụ huynh muốn hiểu trước khi hành động. Thay vì phản ứng theo nỗi sợ, ba mẹ có cơ hội tiếp cận vấn đề một cách chủ động và có định hướng trong thời đại AI.

Diễn giả: TS. Nguyễn Giao Hòa

Buổi chia sẻ được dẫn dắt bởi TS. Nguyễn Giao Hòa – chuyên gia có nền tảng học thuật vững chắc và nhiều năm gắn bó với giáo dục và công nghệ.

• Tiến sĩ Khoa học Tính toán – Đại học Utah (Hoa Kỳ)
• Hơn 20 năm kinh nghiệm trong giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn công nghệ
• Cố vấn trong các lĩnh vực AI, blockchain và công nghệ giáo dục
• Thành viên uy tín của Quỹ Giáo dục Việt Nam

Điểm khác biệt trong cách tiếp cận của TS. Nguyễn Giao Hòa nằm ở việc không tuyệt đối hóa công nghệ, nhưng cũng không phủ nhận vai trò của AI.

Các phân tích luôn được đặt trên nền tảng khoa học vững chắc, đồng thời gắn chặt với thực tế giáo dục và đời sống gia đình, giúp phụ huynh dễ hiểu, dễ liên hệ và có thể áp dụng ngay.

Hình thức & Cách đăng ký tham gia

Buổi trò chuyện “Nuôi dạy con trong thời đại AI” phù hợp với:

• Phụ huynh có con từ 5–18 tuổi
• Giáo viên, nhà giáo dục
• Những người quan tâm đến giáo dục và tâm lý trẻ trong kỷ nguyên số

Hình thức: Trực tiếp tại cơ sở Teky & Online
Thời lượng: 90 phút

Thời gian & khu vực

• 17/01: TP. Hồ Chí Minh
• 24/01: Hà Nội
• 25/01: Hải Phòng

Đăng ký ngay tại đây

Quà tặng giới hạn dành cho phụ huynh tham gia

Phụ huynh đăng ký và tham gia sẽ nhận được những quà tặng thiết thực, giúp áp dụng ngay sau buổi chia sẻ:

• 01 buổi đánh giá năng lực công nghệ cho trẻ: Giúp phụ huynh hiểu rõ mức độ tiếp cận công nghệ hiện tại của con, từ đó được tư vấn lộ trình học tập phù hợp theo khung năng lực, tránh học lan man hoặc chạy theo xu hướng.
• 01 Ebook “Hiểu đúng về rối loạn chơi game ở trẻ em”: Tổng hợp kiến thức và gợi ý thực tế, hỗ trợ phụ huynh đồng hành cùng con trong việc sử dụng công nghệ một cách an toàn, hiệu quả.

👉 Quà tặng áp dụng số lượng giới hạn cho người tham dự.

Khi AI càng thông minh – Ba mẹ cần thông thái hơn

Trẻ sử dụng AI không phải là mối đe dọa. Điều đáng lo nằm ở việc trẻ lớn lên cùng công nghệ nhưng thiếu sự định hướng từ người lớn. Nếu không được dẫn dắt kịp thời, những tiện ích trước mắt của AI có thể để lại tác động dài hạn đến tư duy, cảm xúc và cách trẻ nhìn nhận thế giới.

Khi AI ngày càng thông minh, vai trò của cha mẹ không hề thu hẹp. Ngược lại, vai trò này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Cha mẹ không chỉ thiết lập giới hạn sử dụng công nghệ. Quan trọng hơn, cha mẹ cần giữ sự hiện diện, đối thoại và kết nối con người trong hành trình trưởng thành của con.

Chính cha mẹ là người giúp con phân biệt giữa hỗ trợ và lệ thuộc. Cha mẹ cũng giúp con hiểu sự khác biệt giữa phản hồi nhanh và sự thấu hiểu thật sự.

“Nuôi dạy con trong thời đại AI” được thiết kế để giúp phụ huynh hiểu đúng bản chất của AI. Từ đó, cha mẹ có thể đồng hành cùng con một cách tỉnh táo và nhân văn. Định hướng đúng hôm nay chính là nền tảng để trẻ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ cho học tập và phát triển tư duy. AI không nên trở thành điểm tựa thay thế con người trong tương lai.